Historia e Altin Prengës, duhet të tregohet nëpër shkolla, vecanërisht në këto kohëra të paqarta. Altini lindi dhe u rrit nën diktaturën e Enver Hoxhës, regjimi më klaustrofobik në Lindje.

Pasioni për kuzhinën është një çështje familjare. Babai është kuzhinier, fillimisht për një kooperativë bujqësore – që në kohërat e urisë dhe izolimit, ishte një punë shumë e kënaqshme, dhe më pas, në përfundim të regjimit, në Trentino.

Altini e ndoqi edhe pse ishte fëmijë, u nis me një gomone dhe filloi të punojë si pjatalarës. Eshtë një djalë i heshtur, por përfiton si të ishte sfungjer dhe ruan përvojat e tij në Val Rendena, më pas në Tremosine sul Garda dhe në fund në Piemonte.

Mund të ndalonte në Itali, si çdokush tjetër, por sic kujton ai vetë: “Ekzistojnë dy tipe emigrantësh:

ata që emigrojnë për të mos u kthyer dhe ata që kultivojnë gjithmonë dëshirën për tu kthyer në shtëpi: unë doja të kthehesha”.

Së bashku me vëllain e tij Anton, me ato që kishin kursyer, në valixhen e tyre, pas 10 vjetësh në Itali,

vendosin të hapin një restorant në fshatin e tyre të origjinës, në Fishtë, pak kilometra larg Shkodrës.

sdfsdgfwergwgh34.jpg

Për ne italianët që jemi mësuar me agroturizmin dhe sharmin e jetës baritone, ndoshta është larg shkalla e sfidës që sjellin vëllezërit Prenga.

Në Shqipëri, edhe sot pë rata që jetojnë në fshat dhe pë rata që nuk mund të jetojnë në qytet. Në një vend ku thuajse gjysma e forcës punëtore është ende e impenjuar me bujqësinë, fshatarët jetojnë me më pak se një hektar për kokë.

Varfëria është rrënuese, jetojnë falë reminitancave, shumë emigrojnë, vecanërisht të rinjtë.

Por në fakt Altini rikthehet. Investon gjithë c’ka dhe hapën restorantin Mrizi i Zanave, bazuar në zinxhirin e furnizimit nga zona dhe natyralitetin e produktit, respektin për sezonin dhe traditën.

Janë vite ku në Shqipëri, restoranti unik është ai ndërkombëtar, me club sanduic, sallatë Cezar, ushqime aeroportesh.

Ai propozon pjata tradicionale si Jufkat, një lloj macaroni me vezë bërë me dorë dhe e pjekur në furrë, apo fli, një lloj byreku që përdoret më shumë në zonat malore, që bëhet në sac, një

furr i ndërtuar me një kupolë metali dhe që mbi të vendoset qymyri. Lëngu I fermentuar I shegës është legjendar në këtë restorant.

Thashethemet përhapen shpejt, rezervimet janë të vogla derisa një ditë prezantohet aty edhe vetë kryeministri. Eshtë një revolucion i heshtur.

Shumë shpejt, shtohen restorante të tjerë në listën e atyre që preferojnë gastronominë shqiptare. Kështu lindi aleanca “sloë food” e kuzhinierëve në Shqipëri, që mbledh së bashku gati

20 kuzhinierë që kanë vendosur të promovojnë prodhimet vendore dhe të mbrojnë biodiversitetin e vendit me një pasuri të habitshme gastronomike, që nuk ka asgjë të ngjashme me Italinë.

Rruga e Altin Prengës ka qenë e pandalshme. Në më pak se 10 vite restoranti I tij ka më shumë se 60 mijë prenotime.

Sa më shumë rritet numri i mysafierëve, aq më shumë rritet edhe prodhimi në ferma: vaj, verë, perime, fruta, gjithcka. Tek “Mrizi i Zanave”

punojnë 35 vetë dhe janë gati 200 fermerë që u tërhiqen produktet që duhet të shesin në restorant, një kontribut vendimtar për të ardhurat e tyre.

Pak hapa larg restorantit ka qenë një kamp burgu i braktisur, ndër kujtimet më të rënda të regjimit.

Vellezërit Prenga janë duke e rindërtuar duke e transformuar në një perandori gastronomike: nga mbledhja e qumështit tek verifikimi, nga thertorja tek përpunimi i mishit.

Dhe do të jetë e hapur edhe për mbarështruesit e kultivuesit e vegjël. “Duam ti shpërblejmë – tregon ai –

për tu dhënë atyre mundësinë që të transformojnë produktet e tyre në mjedise të autorizuara, duke I liruar nga kurthi I tregut të zi që përfshin një pjesë të bujqësisë këtu”.

Mbi të gjitha, Altini ka një zemër të artë. Shumë i disponueshëm, dhe së shpejti do të shkojë në Ugandë për të ndihmuar kuzhinierët afrikanë për tu treguar eksperiencën e tij,

për tu dhënë jetë ëndrrave të tyre.

Ja pra, këto do të ishin histori të vlefshme për tu treguar. Sepse ka kaq shumë të tilla.

Carlo Petrini (La Repubblica, 5 prill 2018)